Copy
E-bülten #46: 
Yalan Haberden Korunma Sanatı

Ortalık toz duman. Dünyanın öbür tarafındaki ABD seçimleri, bütün dünyayı salladı. Trump’un oturduğu koltuğu kolay kolay bırakmayacağı hiç kimse için sürpriz olmadı elbette(en azından bizim için.)

Yine de,  tüm kampanya boyunca yaptığı yersiz açıklamalar, takındığı belden aşağı tavır ve oy sayım sürecinde  yandaşlarını sokağa çağıran saldırgan tutum, popülizm çukurundan beslenen liderlerin(!), dünyayı nasıl yönettiğini bir kere daha gözler önüne serdi.

Oyların sayıldığı akşam, sosyal medyada ve diğer internet mecralarında ortaya çıkan bilgi kirliliği ise inanılmazdı. Bu, bizim de iyi bildiğimiz bir durum. Üstelik, bırakın seçim dönemlerini biz,  bu durumlarla irili ufaklı bütün hükümet krizlerinde yaşıyoruz.

Mesela, ekonomi ve maliye bakanı görevi bıraktığını İnstagram hesabından bildirmesinden sonraki 30 saat,  hükümet tarafından resmi bir açıklama gelmediği için, konu internet mecralarında yankılandı.  Kimse istifanın gerçek olup olmadığını bilmediği için her kafadan bir ses çıktı.

Durum hala pek de net değil. Eski bakan hala kayıp ve internettte her geçen saat binlerce fikir dolaşıma sokuluyor; kimine göre eski maliye bakanı İngiltere’ye kaçmaya çalışıyor, kimine göre Cumhurbaşkanı’ndan yediği azarı kaldıramadı... 

İşin kötü tarafı bu durum sadece politika alanında geçerli değil. Maalesef günümüzde doğru ve güncel bilgiye ulaşmak çok zor. Başından beri, Açık Kaynak Fikirleri kurarkenki ana amacımızın  “gerçek, tarafsız ve güncel bilgi sunmak” olduğunu söylüyoruz.

Bu anlamda size kendinizi sahte bilgiden nasıl koruyacağınıza dair birkaç ipucu vermek istiyorum.

  1. Öncelikle, karşınıza çıkan bilgiye kanabileceğinizi kendinize hatırlatın: Çünkü insanların çoğu kül yutmaz olduğunu düşünüyor.

  2. Yeniden paylaşımlara karşı dikkatli olun: Bir bilgi veya ekran görüntüsü farklı bir platformda yayınlanmışsa, bu, içeriğinin eksik olduğunun bir işareti olabilir. Çözüm: Orijinal platforma gidin ve kontrol edin.

  3. Tersine Görsel Arama Yapın: Sosyal medyada oldukça sık rastlanan bir şey de, konuyla alakası olmayan çarpıcı görselleri kullanmaktır. (Pandemi başında, Çin’de insanlar yürürken düşüp ölüyor diyerek, aslında protest bir sokak gösterisi görüntülerinin kullanılmasını hatırayın) Bundan sakınmak için, basit bir tersine görsel arama yapmanın, viral bir görüntünün gerçekten de iddia ettiği şey olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

  4. Bilginin arkasında kim olduğunu sorgulayın: Hikayeyi ilk paylaşan kişiye veya kuruluşa bakın. Paylaşılan bilgiden ne kazanacak, bu konudaki motivasyonu nedir anlamaya çalışın. 

  5. Kanıt arayın: Bilgiyi kendinizce doğrulamaya çalışın. Sunulan bilginin kanıtı nedir?Kaynaklara bağlantı var mı? Bu kaynaklar güvenilir mi? Birden çok kaynak aynı şeyi mi söylüyor? Ayrıca teyit.org gibi sitelerden destek alın.

  6. Kendi duygularınızı kontrol edin: Karşılaştığınız bilgi, yoğun bir dugusal tepki vermenize neden oluyorsa; mesela “iğrenç” buluyor veya “gözlerinizi yaşartıyorsa” bu birşeyşere inanmanız için hazırlanmış bir içerik olabilir. Bu tür içeriklere temkinli yaklaşın.

  7. Başka perspektifler araştırın: Bu, eğiliminizin, inancınızın tam tersi olabilecek bir haber kaynağına gitmek veya katılmadığınız politikacıların tweetlerini ve basın açıklamalarını okumak anlamına gelir. Zor olabilir, ancak sizi daha kapsamlı hale getirecek ve neyin doğru neyin şişirme olduğunu anlamanıza yardımcı olur.

  8. Yorumları kontrol edin: Yorumlar bölümü, genellikle alternatif kaynaklara işaret ederek bir şeyin doğru olup olmadığını belirlemede çok işe yarar. Ayrıca, ilgilendiğiniz haberin başkaları tarafından “yanıltıcı” veya “yalan” olarak işaretlenip işaretlenmediğini kolaylıkla anlayabilirsiniz.

    son olarak size ekşisözlük ve reddit üzerinden tersine teyid yapmanızı tavsiye ederim. Çok ilginç şekilde doğru bilgiye sizi yönlendirebilir.

           Bu konu hakkında, hoş bir okuma önerisi:

Yanlış Bilgi Hakkında Çocuklarla ve Gençlerle Nasıl Konuşulur?I MIT Technology Review


 

Haberler ve Yeni Şeyler


Yarının Dünyasını İnşa etmek

 
Photo credit: 56155476@N08 via flickr (CC BY 2.0)

2019 Dünya Gelecek İçin Eğitim Endeksi yayınlandı.  Her sene bir önceki yıl için hazırlanan bu endeks, 15-24 yaş arası gençlerin içinde bulundukları eğitim sistemlerinin üç temel unusurunu; politika yaklaşımları, öğretim koşulları ve daha geniş toplumsal özgürlük ve açıklık ölçütleri değerlendirir. 

Böylece öğrencilerin, hızla değişen çalışma ve yaşam taleplerine göre hazırlaması açısından, eğitim sisteminin etkinliğini ölçer.

Bu senenin raporunda öne çıkan en önemli sonuç ise “Eleştriel düşüncenin hayatiliği” Raporda ayrıca, yapay zeka teknolojisindeki gelişmelerle ilişkili olarak, gelecekte kararları analiz etme, gerekçelendirme ve sorgulama becerilerinin son derece önemli olduğu vurgulandı. 

Bu rapora Dünya Ekonomik Forumu 2020’de de değinildi. Çünkü yukarıda sözü edilen becerilerin, geleceğin meslekleri arasında yer alan veri analistliği ve bilim insanı olmak, yapay zeka ve makine öğrenimi uzmanlığı ve robot mühendisliğini yapabilmek için, matematik ve fen bilimlerinin yanında mutlaka olması gereken özellikler olarak değerlendirildi. 

İşin üzücü tarafı,  gençlerini geleceğin gerektirdiklerine göre hazırlayan eğitim sistemine sahip ülkeler arasında, ülkemiz 32. sıra ile en sonda, Gana ise 26. sırada yer alıyor. 

Daha detaylı bilgi için:

Politikadan Pratiğe I The Economist

Bu Ekonomiler, Çocuklara Çalışmanın Geleceği İçin En İyisini Öğretiyor I World Econmic Forum

 

AI Müziği


Credit: Maurice Benayoun (FR/HK) & Refik Anadol (TR/US
 
Sheakspare’ye şarkı sözü yazdırabilir, Mozart ve Frank Sinatra’ya besteletebilir ve David Bowie’ye Söyletebilirsiniz.

Yapay zeka, ölü yıldızlar tarafından icra edilen yeni şarkılar yaratmak için kullanılmaya başlandı. Açıkcası oldukça etkileyici, ancak müziğin tanımını sonsuza dek değiştirebilir. Üstelik telif haklarıyla ilgili bir dolu hukuksal ve etik sorunu da beraberinde taşıyor. Sonuçta hayatta olmayan birisine şarkı söylettiriyorsunuz….

Open AI’nın modeli, ilgili şarkı sözleri ve meta verilerle birlikte web'den alınan 1,2 milyon şarkıyı kullanarak eğittikten sonra, beslediğiniz veriye bağlı olarak birkaç dakika boyunca ham ses çıkarabiliyor. Örneğin; İngiltere Kraliçesi veya Dolly Parton veya Mozart giriyor ve diğer uçta bir tahmin elde ediyorsunuz.

Bu işle, Google’dan, Spotify'a ve dev müzik şirketlerine kadar bir çok kurum ilgileniyor. Şu anda hala emekleme aşamasında. Ancak çok kısa bir süre sonra mükemmele ulaşabilecek gibi görünüyor.

Deepfake Müziğin Ürkütücü Dünyası I The Guardian

Open AI Müziği (Frank Sinatra) I Soundcloud


Teknoloji de Öne Çıkanlar


Rocket.Chat

Geçtiğimiz hafta eğitim ve mesajlaşma platformlarımızı tanıttık ve erişim bilgilerini verdik. Öncelikle eğitim platformumuza katılan ve ilgi gösteren arkadaşlarımıza teşekkür ederim. Eğer platformumuzu beğendiyseniz başkaları ile de paylaşın lütfen.

Eğitim platformumuzun yanında birde mesajlaşma ve topluluk platformu bilgisi paylaştık. Topluluk için seçtiğimiz yazılım, açık kaynak olan ve birçok farklı protokolü destekleyen rocket.chat platformu oldu.

Yaklaşık 2 yıldır 3-4 tane mesajlaşma platformunu test ettik. rocket.chat aralarında en iyi veya en stabil olan değil, fakat en çok özelleştirebildiğimiz platform oldu. Ayrıca açık kaynak özellikleri ile size birçok entegrasyon fırsatı sunuyor.

İnternete açık bir sunucunuz varsa ve bir mesajlaşma platformu arıyorsanız mutlaka bir göz atın. Buradaki link üzerinden Rocket-Chat platformunu indirip kurabilirsiniz.

Eğitim platformumuza üye olan arkadaşlarımız aynı kullanıcı adı ile buraya erişim sağlayabilirler. Ayrıca Iphone/Android için çok kullanışlı bir uygulaması mevcut,uygulamayı kurmanızı tavsiye ederim.

Topluluk içersinde eğitim ile ilgili soru/cevap, kendi iş yerinizde yaşadığınız sorunlar ile ilgili anlık yardım alabilirsiniz.

Ubuntu 20.04 üzerinde root hakları almak

Güvenlik ile ilgili en güzel bilgiler genellikle güvenlik açıklarından gelir. Bir sistemdeki zaafları bilirseniz, ona göre önlem almanız kolaylaşır.

Buradaki blog içersinde, Ubuntu'daki ayrıcalıkları yükseltmenin şaşırtıcı derecede basit bir yolunu görüyorsunuz. Bu erişim için standart bir kullanıcınızın olması gerekiyor. Terminaldeki birkaç basit komut ve birkaç fare tıklamasıyla, standart bir kullanıcı kendisi için bir yönetici hesabı oluşturabiliyor.

Ne kadar kolay olduğunu göstermek için kısa bir tanıtım videosu da var.

Securitylab - Ubuntu root user | github

 


Başka Şeyler


Güzel bir Film

Bu hafta size Arjantin yapımı bir film önereceğim. Pulp Fiction sevenlerin, bunu da beğeneceğine eminim. Nine Queens, bir dolandırıcılık hikayesi. Bir dizi nadir bulunan pulu satmaya çalışırken, ortaya çıkan esrarengiz karakterlerle kimin kimi dolandırdığı birbirine giriyor. 

Temposu düşmeyen hoş bir yapım. Tavsiye ederim.

Nine Queens(2000) I IMDB 

 

Rahatlatıcı Bir Hobi: Karides Akvaryumu Kurmak

Bilenler bilir, ben amatör bir akvartistim. Çeşitli büyüklüklerde, bir çok akvaryum kurup, onlarca balık yetiştirdim ve ürettim. Su altında bir izotop kurmanın müthiş zevkli olduğu kadar, hassas ve meşakkatli olduğunu söyleyebilirim. 

Size oldukça değişik bir önerim var. Kurması oldukça basit olan 10 lt’lik bir karides akvaryumu ile, hem akvaryum zevkini yaşayabilir, hem de bir aydınlatma elemanı elde etmiş olursunuz. Üstelik çok ucuza mal edebilirsiniz.

Yukarıdaki fotoğrafta görülen akvaryumda, dört adet kiraz karides var. Masanın sahibi çalışırken konsantre olabilmek için, onları izlemenin harika olduğunu söylüyor.

Nasıl yapılır diyenler için açıklayıcı bir link:

http://www.karideshobim.wordpress.com/

 

Görüşmek üzere,

- Şenol
Açık Kaynak Fikriler

Bültenimizi beğendiyseniz, lütfen arkadaşlarınızla paylaşın.

Bize Üye Olun
Copyright © 2020 Açık Kaynak Fikirler, All rights reserved.

E-postaların geliş şeklini değiştirmek istermisiniz?
Tercihlerinizi güncelleyebilirsiniz veya Listeden çıkmak istermisiniz.

Email Marketing Powered by Mailchimp