Copy

KENNISFLITSSUIKERS

FEBRUARI 2016
De eerste ‘KennisFlitsSuikers’ van 2016, de digitale nieuwsbrief van het Platform Suikers & Voeding. Ook dit jaar houden we u weer op de hoogte van actuele ontwikkelingen en achtergrondinformatie over suikers. In deze kennisflits: 
  • Nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen
  • Onzinnige tv-experiment (1 maand 1 kilo suiker per dag!) en interview hierover met diëtist en eigenaar Sanavis Elly Kaldenberg
  • Nieuw informatief filmpje 'Suiker en overgewicht' van Kenniscentrum suiker & voeding
  • Reacties van de organisaties (deze keer VBZ en FNLI)
  • Wetenschappelijke Raad Kenniscentrum suiker & voeding
NIEUWS

Nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen


De Amerikaanse overheid bracht op 7 januari 2016 nieuwe voedingsrichtlijnen uit. Deze richtlijnen zijn bestemd voor Amerikaanse beleidsmakers en gezondheidsprofessionals. Ze zijn bedoeld om iedereen van 2 jaar en ouder te helpen aan een gezond voedingspatroon. 
 

Belangrijkste adviezen

Een gezond voedingspatroon bevat:
  • Een variatie aan groenten in alle kleuren, van bijvoorbeeld donkergroene, rode en oranje soorten, van peulvruchten (bonen en erwten) en groenten met veel zetmeel (zoals aardappelen en mais)
  • Fruit, vooral in de onbewerkte vorm 
  • Graanproducten, waarvan ten minste de helft volkorenproducten
  • Zuivelproducten met weinig of geen vet, zoals melk, yoghurt en kaas en/of verrijkte sojadranken
  • Een variatie aan voedingsmiddelen met veel eiwitten, zoals vis en zeevruchten, mager vlees en gevogelte, eieren, peulvruchten (bonen en erwten), noten, zaden, en sojaproducten
  • Oliën 
Een gezond voedingspatroon bevat naar verhouding weinig:
  • Verzadigde vetten en transvetten, toegevoegde suikers en natrium 
De Amerikaanse overheid geeft een duidelijk advies (kwantitatief) over de hoeveelheid toegevoegde suikers, verzadigde vetten, natrium en alcohol: 
  • Haal minder dan 10 procent van de dagelijkse calorie-inname uit toegevoegde suikers
  • Zorg ook dat in de dagelijkse voeding minder dan 10 procent van de calorie-inname afkomstig is van verzadigde vetten
  • Het dagelijkse eten zou minder dan 2300 milligram natrium (dat is bijna 6 gram keukeunzout) moeten bevatten
  • Als iemand alcohol drinkt, zou dit niet meer moeten zijn dan 1 glas per dag voor vrouwen en 2 glazen per dag voor mannen.
 

Advies over suikers

De beperking voor toegevoegde suikers is opgesteld om te zorgen dat de dagelijkse voeding niet te veel calorieën levert en tevens voorziet in de nutriëntenbehoefte. Zowel voor toegevoegde suikers als verzadigde vetten is het advies dat ze minder dan 10 procent bijdragen aan de energie-inname.
 

Nederlandse situatie

In Nederland gelden de Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad. Deze richtlijnen zijn afgestemd op de Nederlandse situatie. Kenniscentrum suiker & voeding gebruikt deze richtlijnen als uitgangspunt.

> Bekijk hier de belangrijkste adviezen over suikers en koolhydraten uit de nieuwste Richtlijnen goede voeding.  

Onzinnig tv-experiment: 30 kilo suiker in één maand


In het nieuwe populairwetenschappelijk Galileo (vanaf maart te zien bij RTL-5) zal presentator Manuel Venderbos gedurende één maand 30 kilo suiker eten*. Dat wil zeggen: 1 kg suiker per dag! Dit experiment is medisch en ethisch onverantwoord, onrealistisch en praktisch onhaalbaar. Daarnaast zegt het niets over de gezondheidseffecten van de gebruikelijke inname van suiker. Een medisch-ethische commissie zou een dergelijk experiment dan ook nooit goedkeuren. Wij geven u de feiten waarom dit een bizar en onverantwoord experiment is.
 

Enorm overschot aan energie

30 kilo suiker levert 120.000 kcal. Per dag is dit 4000 kcal. Want suiker bevat (evenals andere koolhydraten en eiwitten) 4 kcal per gram. Deze hoeveelheid energie komt ook nog eens bovenop de energie die Venderbos uit andere producten haalt. Het is immers moeilijk voor te stellen dat hij alleen puur suiker eet of drinkt. In de aankondiging van het experiment zegt Venderbos bijvoorbeeld gevulde koeken en taart te eten. Die producten bevatten naast suiker ook andere koolhydraten, vetten en eiwitten. Een enorm overschot aan energie, gevold door een snelle toename van het lichaamsgewicht door dit experiment ligt voor de hand. Immers, een man met een zittend beroep en weinig beweging heeft volgens het Voedingscentrum gemiddeld 2500 kcal per dag nodig. Venderbos komt naar verwachting minstens op het dubbele uit!
 

Niet suiker-specifiek

De uitkomst van dit experiment (o.a. snelle gewichtstoename) is niet specifiek voor suiker en zoetigheden. Zou je zo’n proef uitvoeren met vetrijke snacks (kaas of worst bijvoorbeeld) of zetmeel (zoals pasta, rijst, quinoa) met hetzelfde overschot aan energie, dan kun je overeenkomstige nadelige gevolgen voor de gezondheid verwachten. Venderbos noemt in een interview met het AD hoge bloeddruk en diabetes. Die zijn met name het gevolg van overgewicht. Mensen met overgewicht hebben een hoger risico op het ontwikkelen van diabetes type 2, hoog cholesterolgehalte en een hoge bloeddruk.
 

Niet haalbaar

Eén kilo suiker (extra) per dag is heel veel (dit is gelijk aan 67 glazen frisdrank, of 238 spekkies). De gemiddelde Nederlandse consumptie van totaal suikers (dus alle suikers in de voeding samen: de van nature aanwezige suikers in groente, fruit en zuivelproducten én de toegevoegde suikers) is 122 gram per dag. Van deze 122 gram is iets meer dan de helft (71 gram) toegevoegd aan de voeding. Er is overigens geen verschil tussen van nature aanwezige en toegevoegde suikers. Het eten van 1000 gram suikers (van nature aanwezige en/of toegevoegde suikers) per dag is dus 8 keer zoveel suikers als de gemiddelde Nederlander inneemt. Onrealistisch en praktisch niet haalbaar. 

> Nieuwsgierig naar onze volledige reactie? Bekijk deze hier!
> * Op 29 januari (dag 16 van het experiment) kondigde Venderbos aan te stoppen met het experiment vanwege de hoge glucosewaarden in zijn bloed.  
ELLY KALDENBERG OVER BIZAR TV-EXPERIMENT

'Volledige idioterie!' 


30 kilogram suiker in één maand! Elly Kaldenberg vindt het een foute aanpak. ‘Ik zou deze benadering ook afkeuren als iemand elke dag 5 liter melk moet drinken. Ik heb hier helemaal niets mee.’

‘Volledige idioterie! Wie bedenkt zoiets en – belangrijk – wat wil je er mee bereiken?’. Elly Kaldenberg reageert op het nieuwe populair wetenschappelijke RTL5-programma Galileo. In het programma eet presentator Manuel Venderbos gedurende één maand elke dag 1 kilogram suiker. Kaldenberg is diëtist en eigenaar van SanAvis, bureau met Visie op Voeding. ‘Wat is het verhaal hierachter? Het is een stunt en een manier om volop media-aandacht te krijgen. Ik vind het heel erg.’ Venderbos wordt begeleid door een arts en een diëtist. ‘Maar wat is begeleiden. Iemand 1 kilogram suiker per dag laten eten en daar tegenover dan bijvoorbeeld een volkorenboterham adviseren? Als je dit in een ethische commissie brengt dan wordt je plan van alle kanten afgeschoten. Ik kan me wel voorstellen dat je als begeleiders in zo’n programma terecht komt, maar je kunt uiteindelijk ook besluiten ‘hier doe ik niet aan mee’.’
 

Gezondheidseffecten

Het enorme overschot aan calorieën en suiker heeft negatieve effecten op de gezondheid. Bovendien is het vrijwel onmogelijk om elke dag nog wat basisvoedingsmiddelen (zoals groente, fruit en volkorenproducten) te eten naast die kilogram suiker! ‘Ik schat dat deze manier van eten, leidt tot een gewichtstoename van 2-3 kilogram per week. Daarnaast verwacht ik dat iemand darmproblemen krijgt door de grote hoeveelheid suiker. Je hebt hier naderhand echt langere tijd last van.’ Kaldenberg tenslotte. ‘Nee, ik ben er faliekant op tegen. Het is een foute aanpak, ik zou deze benadering ook afkeuren als iemand elke dag 5 liter melk moet drinken. Ik heb hier helemaal niets mee.’
NIEUW: Informatieve filmpjes over suiker en voeding
Maakt suiker wel of niet dik? Is suiker verslavend? En waarom wordt er eigenlijk suiker gebruikt in voedingsmiddelen? Om uitleg en antwoord te geven op dergelijke vragen heeft Kenniscentrum suiker & voeding in samenwerking met wetenschappers op dit gebied 5 informatieve filmpjes (infokicks) gemaakt.
 

Eerste infokick: Suiker en overgewicht

Prof.dr.ir. Edith Feskens, hoogleraar Voeding en Gezondheid in de levenscyclus (Wageningen University) legt uit hoe overgewicht ontstaat en welke rol suiker daarin speelt. 
Suiker en overgewicht
Stuur de infokick door naar collega's, vrienden en familie! Of deel het op social media! 
Tweet
Share
Share
+1
Forward
REACTIES VAN DE ORGANISATIES
Ton Baas (Vereniging voor de Bakkerij- en Zoetwarenindustrie) en Christine Grit (FNLI) reageren deze keer op het nieuws of ontwikkelingen over suiker en voeding. 
TON BAAS (VERENIGING VOOR DE BAKKERIJ- EN ZOETWARENINDUSTRIE)
Over een onzinnig tv-experiment van het RTL5-programma Galileo

 

Voedsel als voer voor stand-up comedians?


Een presentator van een RTL5-programma die gedurende een maand 30 kilogram suiker eet (zie ook hierboven in de kennisflits). ‘Hoe gek kun je zijn om zo overconsumptie van een ingrediënt op touw te zetten? De volgende keer een kilogram zout per dag, of vet of chocolade? Ook als iemand een maand extreem veel van een volkorenproduct eet, gaat het fout. Ik vind het bizar. We slaan volledig door in de media: voedsel als voer voor stand-up comedians?’ Baas constateert dat het op de grens zit van wat ethisch acceptabel is. ‘Het is echt ophitsen. Het valt op dat de felheid van de antisuiker-lobby afgelopen half jaar zo is toegenomen. Voor mij is de vraag of je iets dergelijks eigenlijk niet zou moeten verbieden.’ 
CHRISTINE GRIT (FNLI)
Over de tweedaagse EU-conferentie in Amsterdam
 

Productherformulering op de Europese agenda


Van 1 januari tot en met 30 juni 2016 is Nederland voorzitter van de Europese Unie (EU). Dit voorzitterschap wisselt elk half jaar. Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) benadrukte in januari in Brussel dat één van haar prioriteiten ‘productherformulering’ is. Christine Grit daarover: ‘De voedingsindustrie is met 28 landen binnen de EU, plus alle wereldwijde markten, natuurlijk een ‘cross border business’. Het is van groot belang dat we met elkaar proberen om de ‘gezonde keuze’ van producten de ‘gemakkelijke keuze’ te maken. Daarom wordt over dit onderwerp in februari in Amsterdam een tweedaagse EU-conferentie georganiseerd.’ Deelnemers zijn onder andere afkomstig uit de industrie, van NGO’s, WHO en uiteraard de Europese Commissie en vertegenwoordigers van de verschillende lidstaten. ‘Het is de bedoeling om ten behoeve van productverbetering de benodigde acties te inventariseren. Nederland wil die actiepunten vertalen in een ‘routekaart’ zodat het thema in zoveel mogelijk EU-lidstaten op de agenda zal komen te staan en … niet na het voorzitterschap van die agenda weer verdwijnt! Grit meldt dat in april 2016 een informele bijeenkomst wordt georganiseerd om over die route te discussiëren. Het is de bedoeling deze in juni formeel te bekrachtigen. ‘De nadruk tijdens de conferentie ligt op het reduceren van zout, verzadigd vet en calorieën (waaronder suiker). De verwachting is dat conferentie en routekaart aansluiten bij het recente initiatief van de Europese Commissie om de hoeveelheid suikers die aan bepaalde producten worden toegevoegd, te reduceren.’ 

Wetenschappelijke Raad Kenniscentrum suiker & voeding


Najaar 2015 heeft Kenniscentrum suiker & voeding (KSV) een Wetenschappelijke Raad (WR) benoemd die verantwoordelijk is voor de inhoud en het beleid van de wetenschappelijke activiteiten en de communicatie. 
 

Inhoud en communicatie

KSV heeft zich de afgelopen jaren steeds meer gericht op wetenschappelijk onderbouwde informatievoorziening op het gebied van suiker en voeding. Daarnaast is er inmiddels meer aandacht voor een verantwoorde suikerconsumptie. Dit vereist een goede inhoudelijke en communicatiestrategie waarover de WR zal adviseren.
 

De leden van de Raad

De WR bestaat uit experts die elk hun specifieke know how hebben op het gebied van voeding en gezondheid. Dit zijn de leden:
  • Prof.dr.ir. Frans Kok (voorzitter) – Emeritus hoogleraar Voeding en gezondheid, Wageningen University
  • Annemieke van Ginkel-Res (vice-voorzitter) – Directeur Vialente bv en Nutri-akt
  • Prof.dr.ir. Wim Saris – Emeritus hoogleraar Humane voeding, Maastricht University
  • Prof.dr.ir. Wim Verbeke – Hoogleraar Agro-voedingsmarketing en consumentengedrag, Universiteit Gent
  • Dr. Rik Heiligenberg – Internist, Ziekenhuis Gelderse Vallei
  • Ing. Paul Mesters (toehoorder) – Directeur Productie, Suiker Unie
  • Dr.ir. Janine Verheesen (toegevoegd secretaris) – Directeur, Kenniscentrum suiker & voeding
KENNISKADER
Nieuwe richtlijn in Nederland: 'Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken'

De richtlijn over suikers in de nieuwe Richtlijnen goede voeding 2015 (uitgebracht november 2015) luidt: ‘Drink zo min mogelijk suikerhoudende dranken.’ Onder suikerhoudende dranken vallen niet alleen dranken met toegevoegde suikers, maar ook fruitsappen. Het suikergehalte in beide dranken is immers vergelijkbaar. 

Definitie suikerhoudende dranken
Onder dranken met toegevoegde suikers wordt verstaan koude dranken waaraan sacharose (tafelsuiker), fructose of glucose is toegevoegd. Voorbeelden zijn vruchtendrank, vruchtennectar, frisdranken, ijsthee, gevitamineerd water, sportdranken waaraan suikers zijn toegevoegd en gezoete zuiveldranken. Goede alternatieven volgens de Gezondheidsraad zijn dranken zonder suikers, zoals thee, gefilterde koffie en water. 

Wetenschappelijk bewijslast
De richtlijn is opgesteld omdat er een verband is tussen de consumptie van suikerhoudende dranken en een verhoogd risico op diabetes type 2. De Gezondheidsraad geeft aan dat de consumptie van één á twee glazen suikerhoudende dranken per dag leidt tot een verhoogd risico op diabetes type 2. Uit experimenteel onderzoek blijkt dat dit verband waarschijnlijk verloopt via overgewicht. Bij volwassenen die elke dag ongeveer één liter suikerhoudende dranken gebruiken, stijgt het lichaamsgewicht met ongeveer één kilogram.

Voedingscentrum ‘vertaalt’
Het Voedingscentrum is nu bezig om de nieuwe richtlijnen te vertalen naar praktische adviezen voor de consument. De nieuwe Schijf van Vijf verschijnt op 21 maart 2016.  

>Klik hier voor een volledig overzicht van de Richtlijnen goede voeding 2015. 

Kenniscentrum suiker & voeding geeft presentaties!


Voedingsmiddelenbedrijven die meer willen weten over de relatie suikers, voeding en gezondheid kunnen gebruik maken van de professionals van Kenniscentrum suiker & voeding. In een presentatie voor werknemers kan bijvoorbeeld worden gestart met een quiz over suikers. Niet alleen een leuke start voor de deelnemers, ook het kennisniveau wordt zo duidelijk. In de bijeenkomst spelen we in op actualiteiten en leggen we uit wat suikers doen in het lichaam en hoe ze worden verteerd. Andere onderwerpen die aan bod komen zijn suikerconsumptie, richtlijnen en de productie van (biet)suiker. Hardnekkige fabels –zoals die van suikerverslaving– worden ontkracht. Er is tijdens zo’n presentatie volop gelegenheid om vragen te stellen en met elkaar te discussiëren.
 
> Wilt u meer informatie over de presentaties die Kenniscentrum suiker & voeding verzorgt? Neem contact op met Nanine Gieles: ngieles@kenniscentrumsuiker.nl 

Suikerfeiten onder handbereik

Kenniscentrum suiker & voeding heeft speciale app ontwikkeld: suikerfeiten.nl. Veel gestelde vragen over suiker in relatie tot voeding en gezondheid worden hier beantwoord.
Het Platform Suikers & Voeding is een initiatief van de suikerproducerende en suikerverwerkende industrie en wil de kennis van suikers verbeteren door deze in overeenstemming te brengen met de (wetenschappelijke) feiten en duidelijkheid te scheppen over de rol van suikers in onze voeding en gezondheid.

KennisFlitsSuikers is een uitgave van Kenniscentrum suiker & voeding
meer informatie: www.kenniscentrumsuiker.nl